نمیتوان پدیدههای نسلی یا تحرکات اعتراضی جوانان را بدون درک لایههای زیرین طبقاتی، تورم سرمایه فرهنگی و اقتصاد سیاسی جانشینی بهدرستی فهمید.
یادداشت مهمان_سمیه توحیدلو، جامعه شناس؛ پیر بوردیو در مقاله کمتر شناختهشدهاش با عنوان طعنهآمیز «جوانی تنها یک کلمه است»—که حاصل مصاحبهای در سال ۱۹۷۸ است—دست روی مغالطهای میگذارد که هنوز هم در تحلیلهای اجتماعی و رسانهای قربانی میگیرد: تقلیل سن و نسل به یک واقعیت صرفاً زیستشناختی. بوردیو نشان میدهد که «نسل» و مرزبندیهای سنی، نه پدیدههایی طبیعی، بلکه سازههایی اجتماعی و ابزارهایی سیاسی برای اعمال قدرت و بازتولید نظام طبقاتیاند.
او استدلال میکند که مفهوم سن و تعریف مرزهای جوانی و پیری، پیش از هر چیز میدانی برای رقابت بر سر مشروعیت، صلاحیت و مهمتر از همه «سرعت جانشینی» است. سالخوردگان و صاحبان ساختار همواره تلاش میکنند ترمز جانشینی را بکشند؛ آنها با متغیر نگهداشتن مرزهای جوانی و حواله دادن همهچیز به مفاهیمی مثل «تجربه»، «پختگی» یا متهم کردن تازهواردان به ناپختگی و بیمسئولیتی، انتقال قدرت، موقعیت و سرمایه را به تعویق میاندازند. در مقابل، جوانترها میکوشند با تکیه بر صلاحیتهای علمی جدیدتر، انباشت سرمایه فرهنگی و مدارک تحصیلی بالاتر، این مرزها را پس بزنند و مشروعیت نظم پیشین را به چالش بکشند. بنابراین آنچه در ظاهر شکاف نسلی خوانده میشود، در واقع تقابل میان دو حالت متفاوت از نظام آموزشی و توزیع سرمایه است.
نکته درخشان دیگر بوردیو، نقد یکسانانگاری تجربه جوانان است. در گذشته تفاوت طبقاتی آشکاری میان جوانان بورژوا (دانشجویانی که در وضعیتی معلق و بیدغدغه ورود به مسئولیتهای بزرگسالی را به تأخیر میانداختند) و جوانان طبقه کارگر (که مستقیماً و بیواسطه وارد بازار کار و معیشت خشن میشدند) وجود داشت. اما با تحول و انبساط نظام آموزشی، پدیده مدرکگرایی حتی به فرزندان طبقات فرودست و کارگری نیز سرایت کرد؛ کسانی که حالا برای تغییر سرنوشت طبقاتی وارد دانشگاهها شدند. پیامد محتوم این همگانیشدن بدون تغییر ساختارهای اقتصادی، شکلگیری «تورم مدرک» و افت شدید ارزش آن در بازار کار بود.
این فرایند نسلی را پدید آورد که با یک شکاف ویرانگر روبهروست: شکاف میان «آرزوهای موضوعیتیافته در سیستم آموزشی» و «شانسهای واقعی در بازار». ساختار به این جوانان مدارج تحصیلی و به تبع آن امیدها و سبکهای زیستی جدید اعطا کرده، اما جهان واقعی بازار موقعیتی برای تحقق این انتظارات ندارد. این گسست عمیق، احساس فریبخوردگی، سرخوردگی و خشم جمعی را به بار میآورد.
از همینجاست که بوردیو ریشه پدیدهای را توضیح میدهد که در نسلهای جدید بهوضوح قابل ردیابی است: «شورشهای آنومیک و انحراف از سیاستورزی سنتی». این خشم لزوماً به جنبشهای سیاسی متشکل، آرمانخواه یا ساختارمند گذشته ختم نمیشود؛ بلکه به شکل یک دلزدگی همهجانبه، نوعی نیهیلیسم پنهان، بیاعتمادی به تمامی نهادها (از دانشگاه و کار تا سیاست و خانواده) و سردرگمی عمیق ناشی از تجربه نابرابری بروز مییابد؛ واکنشی به جامعهای که وعده پیشرفت داد اما درهای عملی را بست.
هرچند این متن چند دهه پیش نوشته شده، اما چارچوب تحلیلی آن همچنان برای مطالعات نسلی معاصر راهگشاست؛ هشداری جدی که نشان میدهد نمیتوان پدیدههای نسلی یا تحرکات اعتراضی جوانان را بدون درک لایههای زیرین طبقاتی، تورم سرمایه فرهنگی و اقتصاد سیاسی جانشینی بهدرستی فهمید.
کد مطلب 6960457 
سیده فاطمه سادات کیایی
-
کتاب «شکافهای اجتماعی در ایران» منتشر شد
-
تفاوت سنت و مدرنیته لزوماً به معنای شکاف نیست/ محصور ماندن در گذشته باعث شکاف نسلی می شود
-
فاصله اي از زمين تا آسمان !
-
امکان تحصیل بدون آزمون مدالآوران بازیهای آسیایی ناگویا فراهم شد
-
پرچم ایران در دانشگاه بیرجند به اهتزاز درآمد
-
پرداخت ۲۰۰ میلیارد تومان بلاعوض به خسارتدیدگان جنگ تحمیلی در بوشهر
-
محمد عبدالسلام: رژیم سعودی پلها و بازارها را در یمن هدف قرار می دهد
-
بخشدار ارم: پایداری برق کشاورزی پیشنیاز توسعه در این بخش است
-
اختصاص ۴.۵ میلیاردریال برای بازسازی واحدهای آسیبدیده جنگ اخیر در خارگ
-
اینفوگرافیک؛ کشت پنبه در ۷ هزار و ۶۰۰ هکتار از مزارع خراسان شمالی
-
طهماسبی: پیشگیری و آموزش محور ارتقای سلامت شهرستان دشتی باشد
-
مرکز سیار انتقال خون در پاکدشت مستقر میشود
-
زارع: زکات ظرفیت مهمی برای تقویت همبستگی اجتماعی و حل مسائل جامعه است
-
روایت معلمان شهید لرستانی؛ از کلاس درس تا سنگر وطن
-
آزمونی تازه برای یزدانی در سختترین وزن کشتی؛ آستانه در انتظار مدعیان
-
جدال شاگردان پیاتزا با سرمربی اسبق تیم ملی والیبال
-
شهریه رشته های علوم پزشکی برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ اعلام شد
-
عیادت وزیر ورزش و جوانان از پیشکسوت کشتی ایران
-
شروع مقتدرانه والیبال ایران؛ قرقیزستان تسلیم شاگردان پیاتزا شد
-
آنچه باید از شناور آمریکایی «REMUS 600» بدانید
-
پیاتزا: باید استحقاق خودمان را برای رفتن به فینال نشان دهیم
-
بازار تایر در تله گرانی و رکود؛ تعویض ۴ حلقه لاستیک چقدر هزینه دارد؟
-
اینفوگرافیک؛ جهش اقتصادی یزد با تقویت سرمایهگذاری خارجی
-
روزنامههای ورزشی یکشنبه پنجم مهر ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی یکشنبه پنجم مهر ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح یکشنبه پنجم مهر ۱۴۰۵
-
روزنامههای ورزشی شنبه چهارم مهر ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی شنبه چهارم مهر ۱۴۰۵
- خرید اپل ایدی
- شمش نقره
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- مبلمان اداری
- جراح بینی تهران
- بلکا
- جراح بینی در تهران
- لوازم تحریر
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- فروش مواد شیمیایی
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه