بانک زمان به صورت پایلوت در مناطق ۱۲، ۱۳، ۱۴ و ۱۵ در دل محله محوری اجرا میشود و در این مدل فرد میتواند توانمندی یا خدمت خود را در یک سامانه ثبت و در مقابل از خدمات سایر افراد بهره ببرد.
به گزارش خبرگزاری مهربه نقل از سازمان بهزیستی کشور، اگر روزی بتوان مهارت، توانایی و زمانی را که افراد برای یکدیگر صرف میکنند به یک سرمایه اجتماعی تبدیل کرد بسیاری از نیازهای روزمره محلات میتوان از مسیر مشارکت مردم پاسخ داد. بانک زمان ایدهای است که با همین هدف شکل گرفته است و در آن افراد به جای پول، زمان و توانمندی خود را با یکدیگر مبادله میکنند و قرار است در ایران به عنوان یکی از زیرساختهای رویکرد محلهمحوری سازمان بهزیستی و طرح سلام محله اجرایی شود.
بانک زمان قرار است پس از اجرای اولیه در منطقه ۴ تهران به صورت پایلوت در مناطق ۱۲، ۱۳، ۱۴ و ۱۵ تهران توسعه یابد و در آن هر فرد میتواند توانایی یا خدمتی را که امکان ارائه آن را دارد در یک بستر مشخص ثبت کند و در مقابل از خدمات سایر اعضای محله بهرهمند شود با این تفاوت که مبنای این تبادل پول نیست بلکه زمان است.
در این نظام هر ساعت خدمت ارائهشده یک واحد اعتبار اجتماعی ایجاد میکند و فرد میتواند در آینده به همان میزان از خدمات دیگران استفاده کند.
چرا بانک زمان امروز اهمیت پیدا کرده است؟
افزایش سالمندی جمعیت، رشد نیازهای مراقبتی، افزایش هزینههای خدمات، کاهش ارتباطات همسایگی و گسترش تنهایی اجتماعی بسیاری از کشورها را به سمت مدلهایی برده است که بتوانند ظرفیتهای پنهان جامعه را فعال کنند.بانک زمان یکی از این مدلهاست و تلاش میکند به جای نگاه صرفاً حمایتی، افراد را در چرخه تولید رفاه اجتماعی قرار دهد.در این مدل هر فرد فارغ از میزان درآمد یا موقعیت اجتماعی خود دارای یک سرمایه ارزشمند است به اسم زمان. فردی ممکن است توانایی آموزش یک مهارت داشته باشد، فرد دیگری توان همراهی سالمند یا کمک در امور روزمره را و بانک زمان این ظرفیتها را در یک شبکه اجتماعی سازماندهی میکند.
تجربه جهانی؛ از مراقبت سالمندان تا احیای محلات
بانک زمان نخستین بار در دهه ۱۹۷۰ میلادی مطرح شد و به تدریج در کشورهای مختلف توسعه یافت. امروز بیش از ۳ هزار بانک زمان در جهان فعالیت دارند و به عنوان ابزاری برای تقویت مشارکت اجتماعی، افزایش اعتماد عمومی و ایجاد شبکههای حمایت محلی شناخته میشوند.
در ژاپن، بانکهای زمان بیشتر در پاسخ به مسئله سالمندی جمعیت و نیاز به مراقبت از سالمندان شکل گرفتند. در این مدل، افراد با ارائه خدمات به سالمندان، اعتبار زمانی ذخیره میکنند تا در آینده خود یا خانوادهشان بتوانند از خدمات مشابه استفاده کنند.
در انگلستان، بانکهای زمان در برخی مناطق کمبرخوردار به تقویت ارتباطات اجتماعی و افزایش مشارکت شهروندان کمک کردند و در آمریکا نیز برخی برنامههای اجتماعی از این ظرفیت برای کاهش انزوای افراد تنها و تقویت ارتباطات انسانی استفاده کردند.
تجربه جهانی نشان میدهد بانک زمان تنها یک ابزار تبادل خدمات نیست بلکه سازوکاری برای بازسازی سرمایه اجتماعی در محلات است.
در ایران نیز این ایده با هدف تقویت مشارکتهای مردمی و توسعه رویکردهای محلهمحور مورد توجه قرار گرفته است.بر اساس ماده ۳۱ برنامه هفتم توسعه، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مکلف شده است با استفاده از ظرفیت مشارکتهای مردمی، بانک زمان را راهاندازی کند.
در مدل ایرانی، خدمات افراد در یک بستر مشخص ثبت شده و میان اعضای یک محله بر اساس زمان مبادله میشود.نخستین نمونه اجرایی این طرح از منطقه ۴ تهران آغاز شده و پس از ارزیابی اولیه قرار است به سایر محلات توسعه یابد.
سید جواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور درباره دلایل ایجاد بانک زمان گفته است: بانک زمان یک نظام اجتماعی است که در آن افراد خدمات خود را نه با پول بلکه با زمان مبادله میکنند در این مدل، هر ساعت خدمت ارائهشده معادل یک واحد اعتبار اجتماعی محسوب میشود و ارزش زمان افراد در این چارچوب تعریف خواهد شد.
بانک زمان در سلام محله
محلهمحوری تلاش دارد مسائل اجتماعی را تنها از مسیر سازمانهای دولتی حل نکند و ظرفیت مردم و محلات را نیز وارد میدان کند.در همین چارچوب، سازمان بهزیستی طرح سلام محله را دنبال میکند و هدف آن شناسایی ظرفیتهای محله، تقویت مشارکت مردمی و ایجاد شبکههای حمایت اجتماعی در سطح محلات است. در این میان، بانک زمان نقش زیرساخت اجتماعی این طرح را دارد.
اگر سلام محله شبکهای برای شناسایی و پیوند ظرفیتهای محلی باشد، بانک زمان سازوکاری است که این ظرفیتها را به همکاری عملی تبدیل میکند.در این مدل مردم محله اعضای بانک زمان هستند. خدمات و توانمندیهای افراد ثبت میشود و زمان به عنوان اعتبار اجتماعی مبادله میشود. بهزیستی نقش تسهیلگر، تنظیمگر، ناظر و اعتباربخش را ایفا میکند و به این ترتیب، شهروندان تنها دریافتکننده حمایت نیستند بلکه به مشارکتکنندگان فعال در محله خود تبدیل میشوند.
بر اساس برنامهریزی انجامشده، بانک زمان پس از اجرای اولیه در منطقه ۴ تهران در مناطق ۱۲، ۱۳، ۱۴ و ۱۵ به صورت آزمایشی اجرا خواهد شد. در مرحله نخست، خدمات محدود و مشخصی وارد چرخه بانک زمان میشود از جمله مراقبت و همراهی سالمندان، حمایت از افراد دارای معلولیت، همراهی بیماران، آموزشهای مهارتی و درسی، نگهداری کودک، تعمیرات ساده و خدمات داوطلبانه همسایگی.
اجرای آزمایشی این طرح در جمعیتهای محدود انجام میشود تا فرآیندها بررسی، نقاط ضعف شناسایی و مدل اجرا اصلاح شود. سالمندان و افراد دارای معلولیت نیز در اولویت نخست قرار دارند چراکه این گروهها بیش از سایر افراد به شبکههای حمایت اجتماعی و همراهی محلی نیاز دارند.
یکی از ویژگیهای مدل ایرانی بانک زمان، وجود یک ساختار رسمی پشتیبان در کنار مشارکتهای مردمی است.در این مدل، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان بهزیستی به عنوان نماینده این وزارتخانه، مسئولیت صدور مجوز، تنظیمگری و اعتباربخشی بانکهای زمان را بر عهده دارند همچنین در صورتی که در یک محله خدمت مورد نیاز وجود نداشته باشد، سازمانهای تخصصی مانند بهزیستی و سازمان فنی و حرفهای وارد عمل میشوند تا خلأ موجود جبران شود.
احمد میدری وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی بانک زمان را یکی از سازوکارهای تحقق محلهمحوری عنوان کرده و گفته است که محلهها میتوانند نقش مهمی در حل مسائل اجتماعی داشته باشند.
وی با اشاره به تکلیف برنامه هفتم توسعه از جمله وظایف وزارت تعاون در این زمینه را صدور مجوز برای شرکتهای خصوصی، ارائه خدمات پشتیبانی مانند احراز هویت ثبتنامکنندگان و تضمین ارائه خدمت برای افرادی عنوان کرده است که امکان دریافت خدمت متقابل در محله خود ندارند.
بانک زمان در نهایت به دنبال تغییر یک نگاه اجتماعی است. عبور از مدلی که در آن گروهی همواره کمککننده و گروهی دریافتکننده حمایت هستند به مدلی که همه افراد جامعه میتوانند در تولید رفاه و ارائه خدمات در محله نقش داشته باشند.
ارزش اصلی این طرح در خدماتی نیست که مبادله میشود بلکه در رابطه انسانی است که میان افراد شکل میگیرد و میتواند تنهایی را کاهش دهد، اعتماد اجتماعی را افزایش دهد و محله را به یک شبکه حمایت مردم از یکدیگر و حلم مشکلات تبدیل کند.
کد مطلب 6898270
-
انقلاب در نظام خدمترسانی اجتماعی؛ اجرای پایلوت «بانک زمان»
-
مسابقهای برای زنده شدن محلهها
-
بانک زمان با رویکرد محلهمحوری در آستانه اجراِ است
-
رونمایی سازمان بهزیستی از طرح محلهمحور سلام
-
اربعین، جلوه انسجام ملی و امتداد فرهنگ خدمترسانی هیئتهای مذهبی است
-
۴ پرواز مستقیم لامرد به نجف برای انتقال زائران اربعین برقرار شد
-
گاردین فاش کرد: افزایش دقت و تخریب موشک های ایران در حملات اخیر
-
۲۰ کیلومتر از محورهای تویسرکان روکش آسفالت میشود
-
تمرکز صنعت نفت در حوزه مسئولیت اجتماعی اجرای پروژههای اثرگذار است
-
وزارت علوم شیوه نامه ارتقای کیفیت و نوآوری در آموزش عالی را ابلاغ کرد
-
فرجی: برنامهریزی نتیجهمحور جایگزین رویکردهای سنتی میشود
-
یورش گسترده صهیونیستها به کرانه باختری پس از عملیات نابلس
-
راهنمای زائران اربعین؛ فهرست کامل ۴۰ موکب استان سمنان منتشر شد
-
هشدار هواشناسی کرمان نسبت به رگبار باران و سیلابی شدن مسیل ها
-
بزرگداشت رهبر شهید انقلاب از طرف خانواده شهید رئیسی
-
فرزند هرسین در حمله موشکی به اهواز به شهادت رسید
-
دو بازیکن روی دست پرسپولیس ماندهاند/ هیچ مشتری برای آنها وجود ندارد!
-
نجات ۵۰ شهروند از دودگرفتگی در حریق مجتمع مسکونی ۸ طبقه در اصفهان
-
جدول زمانی قطع برق استان کرمانشاه در روز شنبه ۳ مرداد منتشر شد
-
پیام ویژه دوخرید نساجی به پرسپولیس/ ایری و طاهری دنبال پیراهن سرخ دیگر
-
زندهیاد «اکبر عبدی»
-
ادامه تناقض گویی ترامپ: مذاکرات با ایران ادامه دارد
-
ادعای نیویورکتایمز درباره تصمیم ترامپ برای بررسی تشدید حملات به ایران
-
عربستان در غرب کشورش هشدار زودهنگام صادر کرد
-
روزنامههای ورزشی شنبه سوم مرداد ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی شنبه سوم مرداد ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح شنبه سوم مرداد ۱۴۰۵
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- دوربین مداربسته
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- فروش مواد شیمیایی
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- بلیط هواپیما
- پرشین هتل
- نمایندگی بوش در تهران
- بهترین جراح بینی
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه