خرم‌آباد- زعفران در هزار هکتار از اراضی لرستان ریشه دوانده تا نشان دهد زمین‌های کوچک و کم‌آب نیز می‌توانند با کشت محصولی ارزشمند، به فرصتی برای درآمدزایی کشاورزان تبدیل شوند.
خبرگزاری مهر- گروه استان‌ها: پاییز که از راه می‌رسد، بعضی مزارع رنگی متفاوت به خود می‌گیرند؛ گل‌های بنفشی که در میان زمین‌های کشاورزی سر برمی‌آورند و رشته‌های سرخ و ظریفشان، ارزشی فراتر از وزن و حجم محصول پیدا می‌کند. زعفران، برخلاف بسیاری از محصولات کشاورزی که برای رسیدن به برداشت اقتصادی به زمین‌های وسیع، تجهیزات سنگین و مصرف قابل توجه آب نیاز دارند، می‌تواند در قطعات کوچک زمین نیز به بار بنشیند؛ محصولی که ارزش نهایی آن را نه انبوهی محصول، بلکه کیفیت و عطر و رنگ رشته‌های سرخ آن تعیین می‌کند.
در لرستان، استانی با ظرفیت‌های متنوع کشاورزی و اقلیم‌های متفاوت، زعفران می‌تواند فراتر از یک کشت محدود و مکمل دیده شود. پراکندگی ارتفاعات، تنوع شرایط آب‌وهوایی و وجود زمین‌های کوچک و دیم، این پرسش را پیش روی بخش کشاورزی قرار می‌دهد که آیا می‌توان با توسعه اصولی کشت زعفران، بخشی از فشار اقتصادی بر کشاورزان را کاهش داد و از زمین‌هایی که با محدودیت منابع آبی روبه‌رو هستند، درآمد بیشتری به دست آورد؟
پاسخ کارشناسان کشاورزی به این پرسش، بر ظرفیت اقلیمی استان و ویژگی‌های اقتصادی این محصول تکیه دارد. بر اساس اعلام رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان، در حال حاضر هزار و ۲۳ هکتار از اراضی استان زیر کشت زعفران قرار دارد و میزان تولید سالانه این محصول به حدود ۶.۲ تن می‌رسد. این ارقام از شکل‌گیری یک ظرفیت تولیدی در استان حکایت دارند؛ ظرفیتی که برای تبدیل شدن به یک مزیت پایدار، به شناخت دقیق شرایط کشت، حمایت فنی، مدیریت تولید و فراهم شدن زمینه مناسب برای عرضه محصول نیاز دارد.
زعفران در لرستان؛ ظرفیت اقلیمی از دشت تا ارتفاعات
مرجان آشوری، کارشناس حوزه جهاد کشاورزی لرستان، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به قابلیت‌های طبیعی استان برای توسعه کشت زعفران، معتقد است شرایط آب‌وهوایی لرستان در بخش‌های مختلف می‌تواند زمینه مناسبی برای پرورش این گیاه فراهم کند.
به گفته او، زعفران به یک محدوده جغرافیایی بسیار محدود وابسته نیست و در مناطقی با شرایط مدیترانه‌ای، زمین‌های خشک و نیمه‌خشک و نواحی دارای زمستان‌های ملایم قابلیت رشد دارد. همین ویژگی باعث می‌شود که امکان بررسی و توسعه کشت آن در بخش‌های مختلف لرستان وجود داشته باشد؛ هرچند تعیین محل مناسب برای کشت اقتصادی باید بر اساس ویژگی‌های اقلیمی و وضعیت زمین در هر منطقه انجام شود.
آشوری با اشاره به مقاومت زعفران در برابر سرما توضیح می‌دهد که این گیاه می‌تواند دوره‌های کوتاه‌مدت سرمای شدید و حتی قرار گرفتن زیر برف را تحمل کند. بنابراین، سردسیر بودن برخی مناطق به‌تنهایی به معنای نامناسب بودن آن‌ها برای کشت زعفران نیست. البته این مقاومت نباید به معنای یکسان بودن عملکرد در همه مناطق تعبیر شود؛ زیرا موفقیت کشت به مجموعه‌ای از عوامل، از جمله شرایط آب‌وهوایی، ارتفاع، وضعیت خاک و شیوه مدیریت مزرعه وابسته است.
این کارشناس حوزه کشاورزی، ارتفاع هزار و ۳۰۰ تا دو هزار و ۳۰۰ متر از سطح دریا را از محدوده‌هایی می‌داند که زعفران در آن‌ها می‌تواند عملکرد مناسبی داشته باشد. با توجه به تنوع ارتفاعی لرستان، بررسی ظرفیت مناطق مستعد می‌تواند یکی از گام‌های اولیه برای گسترش هدفمند این محصول باشد.
نکته مهم در این زمینه آن است که توسعه کشت زعفران نباید صرفاً بر اساس امکان رشد گیاه در یک منطقه انجام شود. میان قابلیت رویش و دستیابی به تولید اقتصادی تفاوت وجود دارد. برای آنکه کشاورز بتواند از این کشت درآمد مناسبی به دست آورد، لازم است محل کشت، کیفیت پیاز، زمان کاشت، شیوه آبیاری، مراقبت از مزرعه و شرایط برداشت متناسب با نیازهای گیاه انتخاب و مدیریت شود.
از این منظر، ظرفیت اقلیمی لرستان نقطه آغاز توسعه زعفران است، نه پایان مسیر. شناسایی دقیق مناطق مستعد و انتقال دانش فنی به بهره‌برداران می‌تواند فاصله میان امکان کشت و تولید اقتصادی را کاهش دهد.
۶۰۰ هکتار زیر کشت؛ سه تن محصول از مزارع استان
نامدار صیادی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، سطح زیر کشت زعفران در استان را هزار و ۲۳ هکتار اعلام کرده و گفته است که تولید سالانه این محصول به حدود ۶.۲ تن می‌رسد.
بر اساس توضیحات او، عملکرد زعفران در مزارع استان به‌طور میانگین بین پنج تا ۱۰ کیلوگرم در هر هکتار است. این میزان عملکرد، در کنار ارزش اقتصادی محصول، زعفران را به گزینه‌ای قابل بررسی برای کشاورزانی تبدیل می‌کند که امکان اختصاص زمین‌های وسیع به کشت محصولات دیگر را ندارند یا در تأمین آب مورد نیاز کشت‌های متعارف با دشواری روبه‌رو هستند.
زمین کوچک، درآمد بزرگ‌تر؛ فرصتی برای خرده‌مالکان
یکی از مهم‌ترین مزیت‌های زعفران، امکان کشت آن در زمین‌های کوچک است؛ ویژگی‌ای که در ساختار کشاورزی بسیاری از مناطق روستایی اهمیت دارد. همه بهره‌برداران به زمین‌های وسیع و یکپارچه دسترسی ندارند و بخشی از کشاورزان با قطعات کوچک فعالیت می‌کنند. در چنین شرایطی، انتخاب محصولی که بتواند از مساحت محدود، ارزش اقتصادی مناسبی ایجاد کند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
مرجان آشوری با اشاره به همین ویژگی، زعفران را گزینه‌ای مناسب برای خانوارهای خرده‌مالک می‌داند. به گفته او، کشاورزانی که زمین‌های کوچکی در اختیار دارند، می‌توانند بخشی از این اراضی را به کشت زعفران اختصاص دهند و از این طریق، درآمد بیشتری نسبت به برخی کشت‌های کم‌بازده به دست آورند.
منطق اقتصادی این پیشنهاد بر تفاوت میان حجم تولید و ارزش محصول استوار است. در بسیاری از کشت‌های کشاورزی، درآمد به میزان برداشت، هزینه حمل‌ونقل و دسترسی به بازار وابستگی زیادی دارد؛ اما زعفران به دلیل ارزش بالای محصول در حجم کم، امکان ایجاد درآمد از سطح محدودتری از زمین را فراهم می‌کند.
نامدار صیادی نیز با تأکید بر مزیت اقتصادی زعفران برای کشاورزان خرده‌مالک، معتقد است این محصول می‌تواند در زمین‌های کوچک و حتی اراضی دیم، به‌عنوان یک گزینه جایگزین مورد توجه قرار گیرد. به گفته او، کم‌آب‌بر بودن زعفران و ارزش اقتصادی بالای آن، از ویژگی‌هایی است که این محصول را برای چنین بهره‌بردارانی جذاب می‌کند.
کشت جایگزین در زمین‌های دیم؛ پاسخ به محدودیت آب
محدودیت منابع آبی، ضرورت بازنگری در الگوی کشت را بیش از گذشته برجسته کرده است. در شرایطی که کشاورزان برای تولید محصولات مختلف با نیازهای متفاوت آبی مواجه‌اند، انتخاب محصولاتی که با آب کمتری قابلیت تولید دارند، می‌تواند در مدیریت منابع آب نقش داشته باشد.
زعفران به‌عنوان محصولی کم‌آب‌بر شناخته می‌شود و همین ویژگی، توجه به آن را در مناطق دارای محدودیت آبی افزایش داده است. در لرستان نیز اراضی دیم و زمین‌هایی که امکان دسترسی مطمئن به منابع آبی ندارند، می‌توانند در برنامه‌ریزی برای توسعه این محصول مورد بررسی قرار گیرند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان با اشاره به همین موضوع، کشت زعفران را یکی از گزینه‌های قابل توجه برای کشاورزان دارای زمین‌های دیم معرفی می‌کند. از نگاه او، ترکیب نیاز آبی پایین و ارزش اقتصادی بالا می‌تواند زمینه استفاده از زعفران را به‌عنوان کشت جایگزین در بخشی از این اراضی فراهم کند.
برداشت کم‌حجم، ارزش اقتصادی بالا
زعفران از نظر شکل عرضه و ارزش‌گذاری با بسیاری از محصولات کشاورزی تفاوت دارد. در حالی که محصولات عمده زراعی معمولاً بر اساس تن و کیلوگرم معامله می‌شوند، زعفران در مقادیر بسیار کوچک‌تری نیز ارزش اقتصادی قابل توجهی دارد و حتی واحدهایی مانند گرم و مثقال در خریدوفروش آن رایج است.
نامدار صیادی با اشاره به همین تفاوت، زعفران را از جمله محصولات زراعی با ارزش اقتصادی بالا توصیف می‌کند. از نگاه او، اینکه این محصول به جای حجم‌های بزرگ، در مقادیر کوچک‌تری مانند گرم و مثقال عرضه می‌شود، نشان‌دهنده ارزش بالای آن در بازار است.
این ویژگی می‌تواند برای کشاورزانی که با محدودیت زمین و امکانات حمل‌ونقل مواجه‌اند، مزیت ایجاد کند. محصول نهایی در مقایسه با بسیاری از محصولات حجیم کشاورزی، فضای کمتری برای جابه‌جایی و نگهداری نیاز دارد و به همین دلیل، حمل حجم اندکی از زعفران می‌تواند ارزش اقتصادی قابل توجهی داشته باشد.
میانگین برداشت حدود پنج کیلوگرم در هر هکتار عنوان شده است. این میزان برداشت، در کنار قیمت و کیفیت محصول، اهمیت مدیریت هزینه‌ها را برجسته می‌کند.
اشتغال روستایی؛ مزیتی فراتر از تولید محصول
توسعه زعفران می‌تواند از زاویه اشتغال روستایی نیز مورد توجه قرار گیرد. کشت و برداشت این محصول به ماشین‌آلات سنگین و فناوری پیچیده وابستگی زیادی ندارد و بخشی از فعالیت‌های آن با استفاده از نیروی کار انجام می‌شود. این ویژگی، به‌ویژه در مناطقی که فرصت‌های شغلی محدود است، اهمیت پیدا می‌کند.
درآمد حاصل از یک مزرعه کوچک ممکن است به‌تنهایی تمام نیازهای اقتصادی یک خانوار را تأمین نکند، اما در صورت مدیریت مناسب می‌تواند به‌عنوان منبع درآمد مکمل در کنار دیگر فعالیت‌های کشاورزی و دامداری عمل کند. همین نقش مکمل می‌تواند به تنوع‌بخشی درآمد خانوار و کاهش وابستگی آن به یک محصول یا یک فصل تولید کمک کند.
از سوی دیگر، رونق کشت زعفران فقط به مرحله تولید در مزرعه محدود نمی‌شود. آماده‌سازی و پاک‌سازی محصول، خشک‌کردن، بسته‌بندی، درجه‌بندی و عرضه آن نیز فعالیت‌هایی هستند که می‌توانند در زنجیره ارزش این محصول جای بگیرند. توسعه این بخش‌ها در صورت وجود ظرفیت اقتصادی و بازار مناسب، امکان ایجاد فرصت‌های شغلی بیشتری را فراهم می‌کند.
طلای سرخ در انتظار برنامه‌ای دقیق
زعفران در لرستان هنوز در مقایسه با ظرفیت‌های متنوع کشاورزی استان، محصولی با سطح کشت محدودتر به شمار می‌رود؛ اما آمار ۶۰۰ هکتار سطح زیر کشت و حدود سه تن تولید سالانه، نشان می‌دهد که این محصول جای خود را در بخشی از مزارع استان باز کرده است. قابلیت رشد در شرایط اقلیمی متنوع، نیاز آبی کمتر در مقایسه با بسیاری از کشت‌ها، امکان تولید در زمین‌های کوچک و ارزش اقتصادی بالا، از جمله ویژگی‌هایی هستند که توجه به توسعه آن را توجیه می‌کنند.
با این حال، مسیر تبدیل زعفران به یک مزیت اقتصادی پایدار، از افزایش بی‌برنامه سطح زیر کشت نمی‌گذرد. شناخت مناطق مستعد، آموزش کشاورزان، مدیریت صحیح مزرعه، توجه به کیفیت برداشت و فراهم کردن زمینه مناسب برای فروش محصول، حلقه‌هایی هستند که باید در کنار یکدیگر قرار گیرند.
برای کشاورزان خرده‌مالک و بهره‌بردارانی که در زمین‌های دیم فعالیت می‌کنند، زعفران می‌تواند گزینه‌ای برای تنوع‌بخشی به کشت و افزایش ارزش اقتصادی زمین باشد؛ مشروط بر آنکه انتخاب این محصول با بررسی شرایط محلی و محاسبه هزینه و درآمد همراه شود.
«طلای سرخ» زمانی برای لرستان به فرصت واقعی تبدیل می‌شود که ارزش آن فقط در قیمت هر گرم یا مثقال خلاصه نماند، بلکه به درآمد پایدار کشاورز، رونق فعالیت‌های وابسته و استفاده سنجیده‌تر از منابع محدود آب و خاک بینجامد. در این صورت، زعفران نه صرفاً محصولی برای افزودن به فهرست تولیدات کشاورزی استان، بلکه بخشی از راهبرد حرکت به سوی کشاورزی متنوع‌تر و اقتصادی‌تر خواهد بود.
کد مطلب 6976128
-
کرج؛ شهر تضادها
-
تعطیلی دانشگاه پیام نور ملکشاهی منتفی شد
-
متهم به قاچاق ۶ قلاده میمون در شهرضا دستگیر شد
-
پنجمین نمایشگاه ملی پوشاک «گوهرشاد» در ارومیه برگزار می شود
-
علت بازداشت امیرسالار داودی در اصفهان چه بود؟
-
ضعف زیرساخت‌ها در بندر بوشهر رفع شود؛ در انتظار ورود کشتی‌های غول‌پیکر
-
تداوم فعالیت سامانه‌های بارشی؛ هوای تهران گرم‌تر و آلوده‌تر می‌شود
-
گزینه‌های محدود بن سلمان در یمن؛ رؤیاهایی که نابود شد
-
بیش از ۲۵۰۰ هیئت مذهبی در مشهد فعالیت دارند
-
روایت زعفران‌کاری در لرستان؛ وقتی زمین کوچک، ارزش بزرگ می‌آفریند
-
پمپئو : به بازدارندگی علیه ایران نرسیدیم
-
دیدار صمیمانه آیت‌الله علم‌الهدی با خانواده سردار شهید حسین ظریفی
-
مصدومیت دوباره یاسر آسانی؛ استقلال دو مهره کلیدی را از دست داد
-
نکونام: خیلی نمی خواهند ما نتیجه بگیریم؛ دفعه بعد با امیدها می‌آییم
-
ادعای ترامپ: انتخابات آمریکا تأثیری بر تصمیمم در قبال ایران ندارد
-
خلیل‌زاده: AFC باید برای تراکتور کاری کند؛ شرایط جوانمردانه نیست
-
رئیس اقلیم کردستان عراق: مانع حمله گروه‌های معارض به ایران شدیم
-
سرلشکر وحیدی: هیچ قدرت فرامنطقه‌ای حق ندارد در تنگه هرمز مداخله نماید
-
شانس یک طلا و ۲ برنز برای شاگردان رنگرز
-
استقلال دومین تیم قطری را به زانو درآورد؛ آبی‌ها بی رقیب در آسیا
-
روزنامه‌های ورزشی سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های صبح سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های ورزشی دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵
- لاین نوری
- بلکا
- ایمپلنت اصفهان
- دانلود کتاب
- خرید اپل ایدی
- شمش نقره
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- مبلمان اداری
- جراح بینی تهران
- جراح بینی در تهران
- لوازم تحریر
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه