زاهدان- یکی از جلوههای منحصربهفرد حقوق سنتی در سیستان، «شال مردمداری» است؛ نشستی که طرفین اختلاف، بر یک فرش گرد هم میآمدند و با حضور ریشسفیدان و میانجیگران، به نزاع ها پایان می دهند.
عباس نورزایی، در گفت و گو با خبرنگار مهر، با اشاره به وسعت و غنای دانش بومی، بهویژه در جغرافیای کهن سیستان و بلوچستان، اظهار داشت: در فرهنگ عمومی، دانش بومی حوزههای متنوعی را شامل میشود. یکی از شاخههای این دانش، نظام حقوقی غیررسمی است که در سیستان به «نظام مردمداری» شهرت دارد؛در این نظام، حل وفصل نزاعهای محلی نه صرفاً بر مبنای قوانین رسمی، بلکه بهطور عمده بر اساس سنتها و آداب و رسوم جاری صورت میپذیرد.
کارشناس بنیاد ایران شناسی سیستان و بلوچستان محور اصلی این نظام سنتی را مفهومی به نام «تپ و تب» خواند و تصریح کرد: «تپ» به معنای جراحت فیزیکی و آسیبهای بدنی است؛ اما دامنه «تب» بسیار گسترده است و میتواند از یک خراش سطحی تا زخمهای عمیق خونآلود، شکستگی اعضا و حتی موارد منجر به فوت را در برگیرد؛متناسب با هر یک از این شقوق، مجازاتها و جرایم مشخص مردمی از پیش تعریف شده است.
نورزایی در تشریح فرآیند دادرسی بومی گفت: هنگامی که نزاعی میان طرفین رخ میدهد، آنها یکدیگر را به «مردمداری» دعوت میکنند؛ پس از این فراخوان، جلسهای موسوم به «شال مردمداری» تشکیل میشود؛ جلسهای که نماد آن نشستن طرفین بر روی یک فرش واحد است.
تپ تعلیقی در فرهنگ شال مردم داری
وی افزود: شرط آغازین این نشست، اعتراف کامل مجرم است؛ فرد خاطی باید مقرّ به عمل ارتکابی خود و جزئیات آن باشد؛ در ادامه، ریشسفیدان دو طایفه به همراه میانجیگران مدعو، گرد هم میآیند، اظهارات طرفین را استماع کرده و سپس حکم متناسب با شدت جراحت (تب) را صادر میکنند.
کارشناس بنیاد ایرانشناسی سیستان و بلوچستان یکی از سازوکارهای هوشمندانه در این نظام سنتی را، نهادی با عنوان «تپ تعلیقی» دانست.
نورزایی ادامه داد: در این فرآیند، اگرچه طرفین به صلح میرسند، اما عنوان میشود که این جراحت بهصورت تعلیقی برای طایفه باقی خواهد ماند؛ این مفهوم بهعنوان یک عامل بازدارنده قدرتمند عمل کرده و تضمین میکند که نه تنها فرد مجرم، بلکه هیچیک از اعضای طایفهاش نیز مجددا مرتکب تعرض و آسیب به طایفه مقابل نشوند.
وی در پایان کارکرد این نظام را فراتر از یک دادرسی صرف دانست و خاطرنشان کرد: چنین سازوکاری موجب استقرار عدالت بومی، حفظ آبروی خانوادهها و طرفین درگیر و گسترش فرهنگ صلح و مصالحه در منطقه میشود؛ مهمترین دستاورد «تپ تعلیقی» و نظام مردمداری، ایجاد تضمینی پایدار برای عدم تکرار وقوع حوادث و منازعات آتی در میان طوایف است؛ این میراث کهن، حلقه اتصال انسجام اجتماعی در جامعه محلی به شمار میرود.
کد مطلب 6910908
-
برگزاری جشنواره رسانهای «طنین» با محوریت بانوان در سیستان و بلوچستان
-
کاهش ۱۴ درصدی آمار تصادفات در جنوب سیستان و بلوچستان
-
محمودی: خبرنگاران بر عهد الهی و رسالت حرفهای خود ایستادهاند
-
پایان سفر وزیر ورزش با بازدید از مراکز ورزشی باکو
-
در مسیر تولد ابریشم
-
عاشقانهای که با مرگ دوباره ترند شد/ اینستاگرام از سوگ هم نمیگذرد
-
کاهش ۱۴ درصدی آمار تصادفات در جنوب سیستان و بلوچستان
-
قیداری: نقش خبرنگاران سلامت فراتر از اطلاعرسانی است
-
روایت هفت سال جهاد؛ از روستاهای مرزی تا مسیر پیادهروی اربعین
-
آینده آموزش سئو با ابزارهای هوش مصنوعی
-
مدیرکل ارشاد کردستان: جنگ میدان ظهور ظرفیتهای مردمی و فرهنگی شد
-
زرین کمر بهترین ایرانی در رنکینگ المپیکی تکواندوکاران
-
موافقت مشروط آمریکا برای برداشتن محاصره دریایی ایران
-
توافق اولیه باشگاه پرسپولیس با همتای مازندرانی برای خرید جنجالی
-
کامیون با راننده ۸ ساله در اصفهان توقیف شد
-
درگیری اعضای داعش و نیروهای جولانی در سیده زینب
-
ترکیه: توافق مکه ائتلافی موازی با ناتو نیست
-
گرامیداشت سپهبد شهید سیدعبدالرحیم موسوی در حرم بانوی کرامت برگزار شد
-
تمجید رسانه آلبانیایی از عملکرد آسانی مقابل استقلال خوزستان
-
رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا خواستار راهی برای خروج از جنگ با ایران شد
-
حزب الله عراق: بازنگری در پاسخ به حمله اخیر عربستان و آمریکا مطرح است
-
موسیقی در ترازوی حق/رهبر شهید درباره حلال و حرام بودن موسیقی چه گفتند؟
-
روزنامههای اقتصادی شنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۵
-
روزنامههای ورزشی شنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح شنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۵
- قیمت شیشه سکوریت
- سفیر
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- دوربین مداربسته
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- فروش مواد شیمیایی
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- پرشین هتل
- نمایندگی بوش در تهران
- بهترین جراح بینی
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو