استاد مطهری را می‌توان بنیانگذار کلام اجتماعی در دوره معاصر دانست چرا که ایشان می‌خواست کلام را در متن جامعه پیاده کند.
یادداشت مهمان_حجت الاسلام محمدباقر پورامینی، مدیر گروه کلام اسلامی و الهیات جدید پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی: کلام اجتماعی پیش از آنکه دانشی مستقل به شمار آید، رویکردی و گرایشی در درون دانش کلام است. به بیان دقیق‌تر، کلام اجتماعی در حقیقت نگاهی اجتماعی به مسائل کلامی است؛ نگاهی که آموزه‌های اعتقادی را با رویکردی معطوف به جامعه تبیین می‌کند و به مسائل نوظهور اجتماعی پاسخ می‌گوید.
با این حال، باید مراقب بود که این مفهوم با مفاهیم مشابه خلط نشود. کلام اجتماعی با «الهیات اجتماعی» که در غرب مطرح می‌شود، یکی نیست؛ زیرا الهیات اجتماعی غربی مبانی و پیش‌فرض‌های خاص خود را دارد که با مبانی کلام اسلامی متفاوت است. همچنین نباید کلام اجتماعی را با «کلام کاربردی» یکی گرفت؛ چرا که کلام کاربردی اعم از کلام اجتماعی است و دامنه‌ای گسترده‌تر دارد.
نکته مهم دیگر آنکه کلام اجتماعی از مقوله «فلسفه مضاف» نیست. اگر کلام اجتماعی را فلسفه مضاف بدانیم، در واقع کلام را به عنوان دانشی مستقل انکار کرده‌ایم و به جای آن، فلسفه کلام را نشانده‌ایم. این در حالی است که کلام اجتماعی گرایشی است که با رویکرد اجتماعی به مسائل کلامی می‌پردازد و آنها را تبیین و اثبات می‌کند؛ رویکردی که می‌خواهد آموزه‌های اعتقادی را در عرصه زندگی اجتماعی تبیین کند و کارکرد آنها را در جامعه نشان دهد.
این مفهوم در اندیشه اسلامی پیشینه‌ای دارد. استاد مطهری را می‌توان بنیانگذار کلام اجتماعی در دوره معاصر دانست. کلام او کلامی معطوف به اجتماع بود. ایشان می‌خواست کلام را در متن جامعه پیاده کند؛ کلامی که گره‌گشا باشد. این ویژگی در کلام مطهری، در مقابل کلام فلسفی خواجه نصیرالدین طوسی قرار می‌گیرد که بیشتر ناظر به نخبگان و اهل فلسفه بود. مطهری کلام را از انحصار نخبگان بیرون آورد و آن را به میان مردم، جوانان و دانشجویان برد؛ همان کاری که در فلسفه و اصول نیز انجام داد و مباحث دشوار و فنی را با حفظ دقت، روان و کاربردی کرد. ایشان تصریح می‌کردند که باید فلسفه سیاست، فلسفه اقتصاد، فلسفه هنر و انسان‌شناسی را جزء کلام قرار دهیم. یعنی کلام باید به متن زندگی بیاید؛ کلام باید گره‌های سیاسی ما را باز کند و مبنای سیاسی به ما بدهد. کلام باید گره‌های اقتصادی ما را باز کند و فلسفه اقتصاد به ما بدهد تا بدانیم نظام اقتصادی ما چگونه باید باشد. به این معنا، کلام مطهری معطوف به مناسبات اجتماعی و در واقع یک کلام اجتماعی است.
در اینجا لازم است به ترکیب «الهیات اجتماعی» نیز اشاره‌ای شود. از این ترکیب دو تلقی می‌توان ارائه کرد:
تلقی اول، که تلقی رایج است و دیگران آن را به کار می‌برند، معادل با الهیات اجتماع یا اجتماعیات دین است. این ترکیب، ترکیبی اضافی و دارای صورت مضاف و مضاف‌الیه است؛ یعنی برشی از معرفت دینی که معطوف به نظرات دینی درباره اجتماعیات است.
تلقی دوم، عبارت است از «دین‌شناسی معطوف به اجتماع و شئون جامعه». این ترکیب، ترکیبی وصفی است، به معنای گرایش دینی و نه برشی از دین؛ گرایشی در همه چیز دین، از جمله حوزه فقه، کلام، اخلاق، اجتماعیات و هر آنچه که از دین در اختیار است.
بر این اساس، کلام اجتماعی نه علمی مستقل ، بلکه رویکردی و گرایشی در درون دانش کلام است؛ رویکردی که می‌خواهد آموزه‌های اعتقادی را در متن جامعه پیاده کند و آنها را گره‌گشای مسائل اجتماعی قرار دهد. این رویکرد، هم در تعریف و مبانی نیازمند دقت و روشنگری است و هم در عمل، نیازمند ارائه راهکارهای مشخص برای ورود کلام به عرصه اجتماع.
کد مطلب 6975437 
سیده فاطمه سادات کیایی
-
علامه طباطبایی بنیانگذار الهیات جدیدی در بدنه شیعه و اسلام است
-
مهمترين مشكل فلسفه اسلامي عدم ارتباط آن با مسائل اجتماعي و سياسي است
-
همایش ملی فلسفه علم کلام در قم برگزار شد
-
کشف تریاک از یک دستگاه خودرو در بیارجمند؛ راننده دستگیر شد
-
شهید مطهری «کلام اجتماعی» را زنده کرد
-
استقلال در آستانه لیگ برتر والیبال با بحران مالی و ابهام در میزبانی
-
مشاور ترامپ: زلنسکی به آمریکا لطمه می‌زند
-
بررسی تغییر کاربری اراضی و اصلاح گذرهای شهری برازجان
-
میرمرادزهی: تأمین امنیت و آرامش مطالبه جدی مردم سیستان و بلوچستان است
-
احتمال ناپایداری جوی در ارتفاعات و مناطق شرقی بوشهر
-
ادعای لاپید: انتظار نمی‌رود اسرائیل پیش از انتخابات به ایران حمله کند
-
تگرگ ۱۵۰۰ میلیارد ریال به باغ‌های پیرانشهر خسارت زد
-
سند مالکیت اراضی پارک جنگلی بنک پس از ۱۵ سال بلاتکلیفی صادر شد
-
هشدار بارش در ۲۶ استان؛ سامانه بارشی جدید از سه‌شنبه وارد کشور می‌شود
-
صدای انفجار در بندرخمیر مربوط به عملیات معدنی شرکت سیمان است
-
عموزاد در مسیر تکرار طلای کشتی جهان؛ جدی‌ترین رقبای «رحمان بی رحم»
-
مدارس و ادارات استان کرمان امروز دوشنبه ۲۰ مهرماه تعطیل نیست
-
پاسخ آمریکا به شروط ما کافی نیست؛ ترامپ مجبور به قاچاق در هرمز شده است
-
حمله موشکی ارتش یمن به «خمیس مشیط» و «ابها» در عربستان
-
بلومبرگ: عربستان احساس ناامیدی می‌کند
-
زمان جلسه رسیدگی به پرونده بیرانوند و پرسپولیس در دادگاه CAS مشخص شد
-
قتل داماد با ضربات چکش؛ راز مفقودی چندماهه در ری فاش شد
-
۴ کشته و یک مصدوم در برخورد سمند با تریلر در محور اهواز – اندیمشک
-
روزنامه‌های ورزشی دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های صبح دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های ورزشی یکشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی یکشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۵
- لاین نوری
- بلکا
- ایمپلنت اصفهان
- دانلود کتاب
- خرید اپل ایدی
- شمش نقره
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- مبلمان اداری
- جراح بینی تهران
- جراح بینی در تهران
- لوازم تحریر
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه