۲ مستند «حلقههای گمشده» و «خاطرات شیشهای» در سینماتک موزه هنرهای معاصر ایران اکران شد و پس از آن مهرداد زاهدیان کارگردان و پژوهشگر سینما به ارائه توضیحاتی درباره این آثار پرداخت.
به گزارش خبرگزاری مهر، سینماتک موزه هنرهای معاصر تهران به مناسبت برپایی نمایشگاه عکاسی «این صورت باقی» و «روز ملی سینما» میزبان مهرداد زاهدیان، کارگردان و پژوهشگر سینمای مستند بود. این برنامه با حضور فرانک آرتا مسئول سینماتک موزه هنرهای معاصر تهران و دبیر جلسه برگزار شد. پس از نمایش ۲ مستند «حلقههای گمشده» و «خاطرات شیشهای»، میراث تصویری ایران و اهمیت شناخت، حفاظت و بازخوانی آن محور گفتگو قرار گرفت؛ میراثی که بخشی از آن در نخستین فیلمهای دوره قاجار و هزاران عکس تاریخی کاخ گلستان باقی مانده است.
این ۲ مستند که حدود ۲۲ سال پیش ساخته شده بودند، با تکیه بر اسناد، عکسها و تصاویر تاریخی، بخشی از نخستین مواجهه ایران با ورود عکاسی و سینما را روایت میکنند. «حلقههای گمشده» در چارچوب مجموعه «گنجهای پنهان» شکل گرفت؛ مجموعهای که پژوهشگران و باستانشناسان را نه فقط کاشفان و حافظان میراث، بلکه خود بخشی از سرمایه فرهنگی ایران میدید.
یکی از چهرههای محوری این روایت شهریار عدل است؛ پژوهشگری که فعالیتهایش از باستانشناسی و تاریخ تا عکاسی و سینما امتداد داشت. یکی از اقدامات مهم وی، تلاش برای حفظ و مرمت فیلمهای دوره قاجار بود. به گفته زاهدیان، حدود ۵۵ دقیقه فیلم تاریخی با استفاده از ارتباطات شهریار عدل برای مرمت و کپیبرداری به مرکز ملی سینماتوگرافی فرانسه در پاریس فرستاده شد و پس از بازگشت به ایران، بررسی و شناسایی آنها ادامه یافت.
همین مسیر پژوهشی، زاهدیان را با جزئیات بیشتری از آلبومخانه کاخ گلستان آشنا کرد و زمینه ساخت مستند «خاطرات شیشهای» را به وجود آورد. گنجینهای که به گفته وی نزدیک به ۴۰ هزار فریم عکس از دوره ناصری و مظفری را در خود جای داده است. زاهدیان این مجموعه را از نظر تعداد، پس از مجموعه سلطنتی بریتانیا، دومین فوتوتک جهان توصیف کرد.
زاهدیان با تأکید بر اینکه اطلاعات فعلی او درباره آخرین وضعیت فهرستنویسی این مجموعه بهروز نیست، توضیح داد: در زمان انجام پژوهش تنها حدود ۸ هزار عکس کاتالوگ شده بود؛ یعنی اطلاعاتی مانند محل ثبت تصویر، عکاس احتمالی، هویت افراد و دیگر جزئیات تاریخی آنها مشخص شده بود. در نتیجه بخش بزرگی از این مجموعه برای تبدیل شدن به یک منبع پژوهشی قابل جستوجو، همچنان نیازمند شناسایی و فهرستنویسی بود.
از نگاه وی، آرشیو تاریخی نباید به مجموعهای راکد تبدیل شود. ارزش این تصاویر تنها در قدمت یا ویژگیهای بصری آنها نیست؛ اطلاعات موجود در یک عکس میتواند برای پژوهشگران تاریخ اجتماعی، معماری، هنر و مطالعات شهری نیز راهگشا باشد. به همین دلیل، شناسایی، طبقهبندی و بهروزرسانی اطلاعات، بخشی جداییناپذیر از حفاظت از میراث تصویری است.
موضوع حفاظت فیزیکی از این اسناد نیز در نشست مورد توجه قرار گرفت و زاهدیان توضیح داد که هنگام ساخت «خاطرات شیشهای» امکان دسترسی به اصل آلبومها وجود داشت، اما مواجهه با یک شیء موزهای به معنای آزادی کامل فیلمساز در نحوه استفاده از آن نیست و حضور و نظارت کارشناس اهمیت دارد. به گفته او، گروه سازنده نیز هنگام تصویربرداری تلاش کرده بود میزان نور و نحوه مواجهه با اسناد به شکلی باشد که کمترین آسیب ممکن به آثار وارد شود.
وی همچنین به ایجاد مخزنی تخصصی با شرایط مناسبتر برای نگهداری آلبومها و تهیه نسخههای ثانویه اشاره کرد؛ اقدامی که امکان مراجعه پژوهشگران بدون استفاده مداوم از اصل اسناد را فراهم میکند و احتمال آسیب به آثار را کاهش میدهد.
بخش دیگری از گفتگو به ورود زودهنگام فناوریهای تصویری به ایران اختصاص داشت.
این کارگردان با اشاره به اینکه حدود سه سال پس از ظهور داگروتیپ در اروپا، تجهیزات عکاسی به تهران رسید، این اتفاق را نشانه اهمیت مواجهه ایران آن دوره با فناوری تازه عکاسی دانست و آن را با علایق ناصرالدینشاه به نقاشی، شعر، موسیقی و دستاوردهای جدید مرتبط کرد. سینما نیز با فاصلهای نسبتاً کوتاه از پیدایش آن در اروپا به ایران راه یافت و تصاویر باقیمانده از دوره مظفری امروز بخشی مهم از این میراث تصویری هستند. در نشست همچنین به رنگآمیزی دستی عکسها اشاره شد؛ تکنیکی وارداتی که در برخی نمونههای ایرانی با ذائقه و سنتهای بصری این سرزمین پیوند پیدا کرد و شکل متفاوتی از نمونههای غربی به خود گرفت.
آنچه از گفتگوی این نشست برجسته شد، ضرورت نگاه دوباره به آرشیوهای تصویری ایران بود؛ گنجینههایی که برای زنده ماندن به چیزی بیش از حفاظت فیزیکی نیاز دارند. مرمت، فهرستنویسی، پژوهش و فراهم کردن دسترسی مسئولانه به اسناد، امکان میدهد این آثار از اشیایی محفوظ در آرشیو به منابعی زنده برای شناخت تاریخ و فرهنگ ایران تبدیل شوند. سینمای مستند نیز در این میان میتواند با بازخوانی این اسناد و تصاویر، زمینه شناخت دقیقتر گذشته و حساسیت بیشتر نسبت به حفاظت از میراث فرهنگی را فراهم کند.
کد مطلب 6940287
-
اکران آنلاین «کامیون» کامبوزیا پرتوی
-
آکادمی سینمای غزه افتتاح شد؛ سینما صرفاً یک شکل هنری نیست
-
پروانه ساخت برای جواد شمقدری و علیرضا داوودنژاد
-
آثار راه یافته به جشنواره فیلم ۱۰۰ معرفی شدند
-
ضرورت بازنگری در آرشیو تاریخی ایران؛ ۲ مستند از دوره قاجار اکران شد
-
جدیدترین آمار شهدا و مجروحان حملات رژیم صهیونیستی به غزه
-
حیدری: سنگر رسانه خاکریز اصلی مقابله با جنگ شناختی است
-
صدور رأی محکومیت پرونده حمله تروریستی خاش ـ زاهدان
-
توسعه زیرساختی و اشتغال و کارآفرینی روستاهای سمنان
-
همایش ملی «طنز پهلو» در زادگاه گلآقا برگزار میشود
-
ماموستا رستمی: وحدت باید در عدالت و همدلی مردم نمود پیدا کند
-
طیبی: ۲۵۰ ایده به رویداد ملی فناوری ورزش رسید
-
وزیری: تعلق ملی محور برنامههای ستاد امر به معروف کردستان است
-
پیگیری مصوبات و پویایی برنامه های فرهنگی جنوب کرمان در اولویت است
-
قیمت طلا و سکه امروز ۱۶ شهریور ۱۴۰۵؛ کاهش قیمت ادامه دارد
-
سطح زیرکشت پسته در آذربایجانشرقی به ۳۸۰۸ هکتار رسید
-
احتمال شنیده شدن صدای انفجار در محدوده جنوب اصفهان وجود دارد
-
دو روی متفاوت تیم ملی والیبال ایران؛چین اولین آزمون جدی شاگردان پیاتزا
-
لغو خروج صیادان بازداشت شده هرمزگانی از امارات
-
تهران برای النینو آماده میشود؛ سناریوهای پاییزی پیشبینی شد
-
مدعیانی که سد راه مدال طلا هستند؛ کار سخت کشتیگیران ایران در ژاپن
-
آغاز روند کاهشی دما؛ سامانه بارشی جدید از امروز وارد شمال کشور میشود
-
سرمایهگذاران پاکستانی با فرصتهای موجود در تهران آشنا می شوند
-
عزم جدی ایران و پاکستان برای توسعه همهجانبه روابط
-
روزنامههای ورزشی دوشنبه ۱۶ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی دوشنبه ۱۶ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح دوشنبه ۱۶ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامههای ورزشی یکشنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی یکشنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۵
- بلکا
- جراح بینی در تهران
- لوازم تحریر
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- دوربین مداربسته
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- فروش مواد شیمیایی
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه