پکن و معادلات جدید غرب آسیا؛ جایگاه ایران چگونه بازتعریف می‌شود؟

در نشست مرکز پژوهشی آرا، با بررسی گسترش همکاری‌های چین و کشورهای عربی و تحولات ژئوپلیتیکی غرب آسیا، بر ضرورت بازتعریف جایگاه ایران در راهبرد منطقه‌ای چین اشاره شد.

به گزارش خبرگزاری مهر، در نشست شورای پژوهش مرکز پژوهشی آرا، با بررسی گسترش همکاری‌های چین و کشورهای عربی و تحولات ژئوپلیتیکی غرب آسیا، بر ضرورت بازتعریف جایگاه ایران در راهبرد منطقه‌ای چین، تقویت دیپلماسی اقتصادی، انسجام در سیاست‌گذاری و تدوین ابتکارات عملیاتی برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های این کشور تأکید شد.

در این نشست که با حضور محسن بختیار، سفیر سابق جمهوری اسلامی ایران در چین، علی فکری، معاون سابق وزیر امور اقتصادی و دارایی و حامد وفایی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، برگزار شد، ابعاد اقتصادی، سیاسی و امنیتی روابط چین با کشورهای عربی، چالش‌های همکاری تهران و پکن و راهکارهای ارتقای جایگاه ایران در معادلات منطقه‌ای بررسی شد.

محسن بختیار، سفیر سابق ایران در چین، با اشاره به چالش‌های موجود در روابط دو کشور، ضعف هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی و نبود سازوکارهای مستمر برای پیگیری توافقات را از موانع توسعه همکاری‌ها دانست و تأکید کرد: تحقق اهداف برنامه همکاری جامع ۲۵ ساله و مشارکت جامع راهبردی جمهوری اسلامی ایران و جمهوری خلق چین نیازمند ساختاری منسجم، استمرار سیاست‌ها و برنامه‌های اجرایی مشخص است.

وی همچنین با اشاره به پیشرفت چین در فناوری‌های نوین و انرژی‌های تجدیدپذیر، بر ضرورت توسعه همکاری‌های فناورانه، بهره‌گیری از ظرفیت اقتصادی استان‌های چین و رفع موانع اداری و سرمایه‌گذاری تأکید کرد.

در ادامه، علی فکری، معاون سابق وزیر امور اقتصادی و رئیس سابق سازمان سرمایه‌گذاری خارجی ایران، با اشاره به تفاوت جایگاه ایران و کشورهای عربی در راهبرد توسعه‌ای چین اظهار کرد: کشورهای عربی از طریق منابع انرژی و سرمایه‌گذاری در توسعه اقتصادی چین مشارکت دارند، در حالی که ایران می‌تواند با بهره‌گیری از موقعیت ژئوپلیتیکی و ظرفیت‌های ترانزیتی خود، نقشی راهبردی در تنوع‌بخشی به مسیرهای توسعه و ارتباطات اقتصادی پکن ایفا کند.

فکری همچنین بر ضرورت انسجام در تصمیم‌گیری‌های داخلی، ارائه موضعی واحد در تعاملات با چین و تعریف پروژه‌های مشترک متناسب با منافع و ظرفیت‌های واقعی دو کشور تأکید کرد.

در بخش دیگری از نشست، حامد وفایی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، با اشاره به گسترش حضور چین در غرب آسیا اظهار کرد: پکن از طریق توسعه همکاری‌های اقتصادی، میانجیگری دیپلماتیک و ارائه ابتکارات امنیتی، نقش خود را در تحولات منطقه تقویت کرده است. احیای روابط ایران و عربستان با میانجیگری چین و تلاش برای نزدیک‌سازی گروه‌های فلسطینی از مصادیق این رویکرد است.

وی با تشریح برنامه هشت‌محوری همکاری چین و کشورهای عربی در حوزه‌های زیرساخت، امنیت غذایی، سلامت، فناوری، انرژی و امنیت منطقه‌ای افزود: بخش قابل‌توجهی از این برنامه‌ها اجرایی شده یا در مسیر اجرا قرار گرفته است. همچنین هدف‌گذاری افزایش تجارت چین و کشورهای عربی به ۴۳۰ میلیارد دلار تا سال ۲۰۲۷، نشان‌دهنده حرکت روابط آنان به سمت مشارکت‌های بلندمدت و ساختاری است.

وفایی با اشاره به ابتکارات جدید چین برای ایجاد چارچوب امنیتی در خاورمیانه تأکید کرد: رویکرد پکن بر تقویت امنیت از مسیر توسعه و جایگزینی گفت‌وگو به‌جای رویارویی استوار است و ایران باید به‌جای اکتفا به حمایت سیاسی، با ارائه پیشنهادهای عملیاتی در شکل‌گیری ترتیبات امنیتی منطقه نقش فعال‌تری ایفا کند.

در ادامه نشست، کارشناسان توسعه کریدورهای ترانزیتی، تقویت مسیرهای ریلی و جاده‌ای، گسترش همکاری‌های سه‌جانبه ایران، چین و روسیه و ارتباط مؤثر با مراکز پژوهشی و تصمیم‌ساز چینی را از راهکارهای ارتقای جایگاه ایران در معادلات منطقه‌ای عنوان کردند.

در جمع‌بندی نشست تأکید شد که تقویت جایگاه راهبردی ایران در روابط با چین، بیش از انعقاد توافقات جدید، نیازمند انسجام در سیاست‌گذاری، رفع موانع اجرایی و تبدیل ظرفیت‌های موجود به برنامه‌های عملیاتی است؛ رویکردی که می‌تواند نقش ایران را در تحولات اقتصادی و امنیتی غرب آسیا ارتقا دهد.

نشست شورای پژوهش مرکز پژوهشی آرا هر هفته با حضور محققان، اساتید، کارشناسان و فعالان عرصه‌های مختلف برگزار می‌شود و آخرین پژوهش‌ها و بررسی‌های انجام‌شده در آن به بحث گذاشته می‌شود.

کد مطلب 6976992 محسن صمیمی