آنچه اخیراً توسط FSB در روستوف-نا-دونو کشف شده، نه یک عملیات مستقل، بلکه حلقهای از زنجیرهای گستردهتر است که ماهیت تهدیدات علیه زیرساختهای حیاتی روسیه را بهطور بنیادین تغییر داده است.
به گزارش سرویس جهان مشرق، در تاریخ ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۶، سرویس امنیت فدرال روسیه از خنثیسازی یک حمله پهپادی همهجانبه علیه پایگاه هوایی «روستوف-سنترال» خبر داد. در این عملیات، یک محموله شامل ۱۳ فروند پهپاد انتحاری افپیوی مجهز به سیستمهای هوش مصنوعی، که هر یک بیش از یک کیلوگرم مواد منفجره معادل تیانتی را حمل میکردند، در یک خانه تیمی زیرزمینی در مجاورت فرودگاه کشف و ضبط شد.
نکته کلیدی این است که این پهپادها و تجهیزات، توسط یک شهروند روسی که توسط اطلاعات نظامی اوکراین (GUR) اجیر شده بود، در این مخفیگاه نگهداری میشد. با این حال، عوامل اصلی عملیات در خارج از روسیه مستقر بوده و قرار بوده است که هدایت و کنترل این پهپادها از خاک اوکراین و با استفاده از هوش مصنوعی انجام شود. به عبارت دیگر، سلول عملیاتی در داخل روسیه صرفاً نقش «انباردار» و «آمادهساز» را ایفا میکرده و حلقه فرماندهی و کنترل در خارج از کشور قرار داشته است.
بر اساس آخرین تحولات میدانی و اطلاعاتی، میتوان تحلیلی نوین از الگوی حملات به عمق خاک روسیه ارائه داد. آنچه اخیراً توسط سرویس امنیت فدرال روسیه (FSB) در روستوف-نا-دونو کشف شده، نه یک عملیات مستقل، بلکه حلقهای از زنجیرهای گستردهتر است که ماهیت تهدیدات علیه زیرساختهای حیاتی روسیه را بهطور بنیادین تغییر داده است.
تغییر راهبرد از حملات دوربرد به سلولهای نفوذی
این کشف، فرضیهای را تقویت میکند که بر اساس آن، حملات گسترده و همهجانبه دو ماه اخیر به مناطق و مراکز حساس در عمق خاک روسیه (از جمله حملات به پایگاههای هوایی در مورمانسک، ریازان، ایوانوو و ایرکوتسک در عملیات «تار عنکبوت»)، صرفاً نتیجه حملات موشکی و پهپادی دوربرد از خاک اوکراین نبوده است. بلکه این حملات حاصل فعالیت شبکهای از سلولهای خوابیده و نفوذی در داخل روسیه هستند که توسط سرویسهای اطلاعاتی ناتو، به ویژه سیا، هدایت و سازماندهی میشوند.
شواهد نشان میدهد که سیا از مدتی پیش، با همکاری یکی از سرویسهای اطلاعاتی متحد ناتو، دست به ایجاد و فعالسازی سلولهای خوابیده در عمق خاک روسیه زده است تا از طریق آنها جنگی پنهان را در پشت خطوط دشمن به راه اندازد. بر اساس گزارشها، اولین گروه از این سلولها از سال ۲۰۱۶ به روسیه نفوذ کردهاند. با فروکش کردن موقت عملیات نظامی علیه ایران و بازگشت مجدد تمرکز سیا به جبهه ضدروسی، این سلولها فعالتر شده و الگوی عملیات خرابکارانه را از حملات دوربرد به سمت استفاده از عوامل نفوذی در عمق خاک روسیه سوق دادهاند.
شباهت الگو با تاکتیک موساد علیه ایران
الگوی کشفشده در روسیه، شباهتهای قابل تأملی با تاکتیکی دارد که موساد در جنگ ۱۲ روزه علیه ایران، به ویژه در روزهای نخست آن، به کار گرفت. در آن مقطع نیز موساد با استفاده از سلولهای نفوذی و خانههای تیمی در داخل ایران، اقدام به خرابکاری در زیرساختها و تأسیسات حساس، بهویژه در صنایع هستهای و موشکی، میکرد. هدف از این تاکتیک، وارد کردن ضربات سنگین و غیرمنتظره از داخل و ایجاد ناامنی در عمق خاک کشور مقابل بود، بدون اینکه نیاز به عملیات نظامی گسترده یا حملات دوربرد باشد.
ضرورت تغییر اولویت امنیتی روسیه
با آشکار شدن این الگو، روسیه بهدرستی دریافته است که تهدید اصلی، دیگر صرفاً موشکها و پهپادهای پرتابشده از خارج نیست، بلکه شبکههای نفوذی و سلولهای خوابیده ناتو در داخل کشور هستند که میتوانند در هر لحظه فعال شده و ضربات مهلکی را به زیرساختهای حیاتی وارد آورند. به همین دلیل، سازمانهای امنیتی روسیه در حال تغییر اولویتهای خود از مقابله با حملات هوایی به سمت شناسایی، ردیابی و خنثیسازی این سلولهای مخفی در سراسر فدراسیون روسیه هستند. عملیات موفق در روستوف، که با همکاری یک شهروند آگاه و خودآگاه ممکن شد، نشاندهنده آغاز این روند است.
پیشنهاد همکاری: بهرهگیری از تجربه ایران
با توجه به تجربه موفق و کمنظیر سرویسهای اطلاعاتی ایران در شناسایی، نفوذ و انهدام سلولهای مخفی موساد در فاصله بین دو جنگ ۱۲ و ۴۰ روزه، میتوان این فرضیه را مطرح کرد که همکاری اطلاعاتی بین ایران و روسیه در این زمینه میتواند بسیار سودمند باشد. ایران با سابقهای قوی در کشف شبکههای جاسوسی و خرابکارانه، از جمله انهدام چندین سلول وابسته به موساد در استانهای مختلف و خنثیسازی طرحهای تروریستی، میتواند روشهای مؤثر خود در شناسایی الگوهای رفتاری عوامل نفوذی، ردیابی ارتباطات رمزگذاریشده، و نفوذ به شبکههای خفته را در اختیار همتایان روسی خود قرار دهد. این همکاری میتواند به عنوان یک ظرفیت راهبردی، به روسیه در گذار از مرحله واکنش به حملات، به مرحله پیشدستی و خنثیسازی شبکههای دشمن در عمق خاک خود، کمک شایانی نماید.
نتیجهگیری:
کشف خانه تیمی در روستوف، زنگ خطری جدی برای روسیه است که نشان میدهد میدان نبرد به داخل کشور منتقل شده و دشمن با بهرهگیری از سلولهای نفوذی، به دنبال فلج کردن زیرساختها از درون است. تغییر رویکرد امنیتی روسیه به سمت شکار این سلولها، گامی ضروری و هوشمندانه است که در این مسیر، بهرهگیری از تجارب ارزشمند متحدان راهبردی مانند ایران، میتواند سرعت و دقت این عملیاتها را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
