نشست صلاله درباره تنگه هرمز، برخلاف برخی روایتهای رسانهای که آن را مقدمهای برای بازگشایی تنگه معرفی کردهاند، اساسا با چنین هدفی برگزار نمیشود.
به گزارش خبرگزاری مهر، روزنامه جامجم نوشت: نشست صلاله درباره تنگه هرمز، برخلاف برخی روایتهای رسانهای که آن را مقدمهای برای بازگشایی تنگه معرفی کردهاند، اساسا با چنین هدفی برگزار نمیشود. تهران و مسقط پس از هفتهها گفتوگوی فشرده فنی و دیپلماتیک، بر سر ترتیبات و مسیرهای جدید ورود و خروج از تنگه به تفاهم رسیدهاند و قرار است جزئیات این تفاهم در نشست کشورهای ساحلی خلیج فارس در اختیار طرفهای منطقهای قرار گیرد. با این حال، بازگشایی تنگه هرمز همچنان به رفتار آمریکا و اجرای تعهدات واشنگتن در تفاهمنامه اسلامآباد گره خورده است؛ موضوعی که وزیر امور خارجه نیز صراحتا بر آن تاکید کرده است.
نشست صلاله؛ آنچه هست و آنچه نیست
آنچه امروز در صلاله برگزار میشود، یک نشست هشتجانبه میان کشورهای حاشیه خلیج فارس و عراق است که به گفته عراقچی، با توجه به عدم حضور بحرین، هفت کشور ساحلی خلیج فارس در آن شرکت خواهند کرد. وزیر امور خارجه تاکید کرده است که مهمترین و درواقع تنها دستور کار این نشست، موضوع مسیر جدید دریایی در تنگه هرمز است. بر این اساس، نباید نشست صلاله را به مذاکراتی درباره جنگ، یمن، مناسبات ایران و آمریکا یا حتی ایجاد یک سازوکار امنیتی جدید در خلیج فارس تقلیل داد.
عراقچی تصریح کرده که قرار است جزئیات توافق ایران و عمان، نقشههای مربوط به مسیر جدید و بیانیه مشترک میان دو کشور در اختیار سایر کشورهای حوزه خلیج فارس قرار گیرد و پس از آن این مجموعه برای ثبت و قرار گرفتن در چارچوب سازوکارهای سازمان بینالمللی دریانوردی ارسال شود. بدین ترتیب، کشورهای منطقه در نشست امروز بیش از آنکه طرف تصمیمگیر درباره جزئیات تفاهم باشند، در جریان سازوکار جدید قرار خواهند گرفت؛ تفاهمی که مذاکرات فنی و حقوقی آن میان تهران و مسقط انجام شده است.
برخلاف برداشتهایی که ممکن است از حضور همزمان کشورهای عربی منطقه و وزیر خارجه ایران شکل بگیرد، توافق تهران و مسقط اساسا توافق بازگشایی هرمز نیست. عراقچی در توضیح دقیق این موضوع گفته است: «این توافق به هیچوجه بهمعنای باز شدن تنگه هرمز نیست.» او در ادامه، کارکرد تفاهم را نیز روشن کرده و گفته است: «تفاهم ایران و عمان درواقع چارچوب و ترتیباتی را مشخص میکند که در صورت فراهم شدن شرایط برای بازگشایی تنگه، تردد دریایی براساس آن انجام خواهد شد.»
این تفکیک، کلید فهم تحولات مسقط است. ایران و عمان درباره «چگونگی تردد» به تفاهم رسیدهاند اما درباره زمان بازگشایی تصمیمی اتخاذ نشده است. به بیان دیگر، تهران در حال طراحی چارچوبی است که اگر شرایط سیاسی و امنیتی موردنظر جمهوری اسلامی فراهم شد، تردد دریایی براساس یک سازوکار مشخص و از پیش تعیینشده انجام شود. گزارشهای منتشرشده درباره جزئیات این تفاهم نیز حاکی از آن است که مسیر جدید ورود به خلیج فارس بهطور کامل در آبهای سرزمینی ایران قرار میگیرد و بخشی از مسیر خروج نیز در آبهای سرزمینی ایران خواهد بود.
تردد در این مسیر نیز براساس ترتیبات تعیینشده میان تهران و مسقط انجام خواهد شد. این یعنی حتی در صورت اجرای مسیر جدید، نمیتوان آن را بهمعنای کنار گذاشتن نقش و حاکمیت ایران در مدیریت تردد دانست بلکه برعکس، تفاهم جدید میتواند بستری برای تثبیت ترتیباتی باشد که در آن مدیریت مسیر عبور براساس ملاحظات و ترتیبات مورد توافق ایران انجام میشود.
مسیر جدید، جایگزین مسیر آمریکایی
اهمیت این تفاهم زمانی بیشتر روشن میشود که به مناقشه بر سر مسیرهای عبور نگاه کنیم. براساس جزئیات منتشرشده از تفاهم تهران و مسقط، مسیر جدید از محدودههایی عبور خواهد کرد که بخش مهمی از آن در آبهای سرزمینی ایران قرار دارد. در مقابل، مسیر جنوبی که در ماههای اخیر محل مناقشه و یکی از محورهای فشار آمریکا برای تغییر ترتیبات تردد بود، در چارچوب جدید جایگاهی نخواهد داشت.
بنابراین آنچه روی میز کشورهای منطقه قرار میگیرد، درواقع اعلام یک مدل جدید برای مدیریت تردد دریایی است؛ مدلی که از دل گفتوگوهای فنی ایران و عمان بیرون آمده و قرار است پس از اطلاع کشورهای منطقه، در اختیار سازمان بینالمللی دریانوردی قرار گیرد. از این منظر، نشست صلاله را میتوان یک گام برای نهادینه کردن ترتیبات مورد نظر ایران در مدیریت هرمز دانست، نه عقبنشینی از موضع تهران درباره بازگشایی تنگه.
بازگشایی هرمز به رفتار آمریکا بستگی دارد
موضع وزیر خارجه درباره شرط بازگشایی تنگه نیز روشن است. عراقچی تاکید کرده: «اگر آمریکا به تعهداتی که خودش در تفاهمنامه اسلامآباد پذیرفته و امضا کرده بازگردد و به آنها عمل کند، زمینه بازگشت وضعیت در تنگه هرمز به حالت عادی فراهم میشود.» این گزاره درواقع خط تفکیک میان «تفاهم عمان» و «بازگشایی هرمز» را کامل میکند. از نگاه تهران، مشکل اصلی امنیت کشتیرانی نه صرفا فقدان یک مسیر فنی برای عبور کشتیها بلکه وضعیت ناشی از اقدامات آمریکا در منطقه است.
عراقچی در همین زمینه گفته است: «جمهوری اسلامی ایران خود را متعهد به تلاش برای تامین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز میداند اما طبیعتا اقدامات تجاوزکارانه و مداخلات غیرقانونی آمریکا، از جمله محاصره دریایی و جنگ اقتصادی، عامل اصلی عدم امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز هستند.» او سپس تصریح کرده است که تفاهم ایران و عمان بهخودی خود بهمعنای بازگشایی تنگه نیست و تنها در صورت بازگشت آمریکا به تعهدات خود، چارچوب طراحیشده میان ایران و عمان میتواند مبنای بازگشت تردد به وضعیت عادی قرار گیرد.
هرمز؛ مسألهای فراتر از یک مسیر دریایی
اهمیت نشست صلاله اما فقط به نقشه مسیرهای دریایی محدود نمیشود. درواقع این نشست میتواند نشانهای از شکلگیری یک واقعیت جدید در معادلات امنیتی خلیج فارس باشد: کشورهای منطقه بیش از گذشته با یک مسأله مشترک و حیاتی مواجهند و مستقیما بر تجارت، انرژی و امنیت آنها اثر میگذارد و تهران تلاش میکند مدیریت آن را در چارچوب گفتوگو با همسایگان دنبال کند. عراقچی نیز در مصاحبه خود تاکید کرده ایران اساسا معتقد است مسئولیت امنیت و ثبات منطقه برعهده کشورهای منطقه است و امنیت پایدار زمانی شکل میگیرد که این کشورها بدون دخالت یا مداخلات مخرب بازیگران خارج از منطقه درباره مسائل مشترک خود به تفاهم برسند.
البته وزیر خارجه تصریح کرده که نشست عمان قرار نیست یک سازوکار امنیتی جدید برای منطقه ایجاد کند اما از منظر سیاسی، حضور کشورهای ساحلی خلیج فارس در نشستی که موضوع آن مستقیما با امنیت کشتیرانی منطقه مرتبط است، میتواند یک گام اعتمادساز باشد. درواقع تهران با این ابتکار دو پیام همزمان ارسال میکند: نخست اینکه امنیت خلیج فارس و هرمز باید توسط کشورهای منطقه مدیریت شود و دوم اینکه ترتیبات تردد در یکی از مهمترین آبراههای انرژی جهان نمیتواند صرفا براساس خواست و فشار یک قدرت فرامنطقهای تعیین شود.
مسأله اصلی واشنگتن است
در نهایت اگر آمریکا به تعهدات خود در تفاهمنامه اسلامآباد بازگردد، از نگاه تهران زمینه بازگشت وضعیت تردد به حالت عادی فراهم خواهد شد و چارچوبی که ایران و عمان طراحی کردهاند میتواند مبنای آن قرار گیرد. اگر واشنگتن همچنان بر سیاست فشار، محاصره، تحریم و تهدید نظامی اصرار کند، نشست مسقط صرفا یک سازوکار فنی برای روزی خواهد بود که شرایط سیاسی بازگشایی فراهم شود.
به همین دلیل، فردای عمان را نباید با تیتر «هرمز باز شد» روایت کرد. خبر واقعی این است که ایران و عمان درباره مسیر و ترتیبات جدید تردد به توافق رسیدهاند و تهران همزمان تصریح کرده است که این توافق به هیچوجه بهمعنای بازگشایی تنگه نیست. هرمز زمانی باز خواهد شد که شرایطی که ایران برای بازگشت وضعیت عادی تعیین کرده محقق شود؛ و در آن صورت نیز مطابق تفاهم تهران و مسقط، بازگشت تردد براساس چارچوبی انجام خواهد شد که ایران تعیین کرده است.
کد مطلب 6946731
-
ناقض ادعای حمایت از ایرانیان با محدودیت خدمات دیجیتال
-
اسقاط تدریجی تحریمها
-
خروج سامانه بارشی از زنجان؛ افزایش نسبی دما از فردا
-
نزدیکی به قله؛ تداوم نصرتهای الهی مشهود است
-
تجمع ژاپنیها برای اخراج سفیر اسرائیل و بستن سفارت در توکیو
-
ابراهیمی: امنیت غذایی در گرو تأمین پایدار آب و انرژی است
-
راهآهن کاشان؛ ۲ سال بلاتکلیفی برای یک صندلی مدیریتی
-
راه اندازی ستاد مهر در دامغان؛ تردد دانشآموزان ایمنسازی میشود
-
تأکید بر بازنمایی واقعی و اثرگذار زنان در هفته زن
-
مساجد شاهرود و دامغان برای نقشآفرینی محلهای توانمند میشوند
-
بازداشت رئیس یک اداره در ادامه پرونده فساد مالی رباطکریم
-
حسینی:مبلغ کالابرگ دهکهای پایین پلکانی افزایش مییابد
-
حمله موشکی به مواضع گروههای جداییطلب در کردستان عراق
-
دوئل بزرگ در بصره و دبی؛ استقلال و تراکتور در کمین سه امتیاز آسیایی
-
پازل ناکامی تابستانی والیبال ایران و پیاتزا؛رؤیای المپیک هنوز زنده است
-
تیم منتخب کشتی آزاد راهی روسیه شد
-
دیپلماسی که نفت را ارزان میکند برای ایران چه آوردهای دارد؟
-
یکصد و نود و هفتمین شب از اجتماعات مردم شفت
-
اجتماع مردم آستارا در یکصد و نود و هفتمین قرار شبانه
-
قدرتنمایی و کنترل هوشمند در شاهرگ انرژی جهان
-
روزنامههای ورزشی دوشنبه ۲۳ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی دوشنبه ۲۳ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح دوشنبه ۲۳ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامههای ورزشی یکشنبه ۲۲ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی یکشنبه ۲۲ شهریور ۱۴۰۵
- مبلمان اداری
- جراح بینی تهران
- بلکا
- جراح بینی در تهران
- لوازم تحریر
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- فروش مواد شیمیایی
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه