بانک مرکزی اعطای خط اعتباری به بانکها را صرفاً در ازای ارائه وثیقه معتبر (اوراق دولتی و شمش طلا) مجاز دانست و دسترسی بدون وثیقه را بهطور کامل مسدود کرد.
به گزارش خبرنگار مهر، بانک مرکزی در چارچوب سیاستهای جدید پولی و انضباطبخشی به نظام بانکی، خط قرمزی پررنگ برای تمامی شبکه بانکی کشور ترسیم کرده است؛ بانکها دیگر نمیتوانند بهسادگی و بدون پشتوانه عینی از منابع و اعتبار بانک مرکزی استفاده کنند.
بر اساس این مقرره جدید، اعطای خط اعتباری یعنی امکان برداشت بیش از سقف معین نزد بانک مرکزی برای پوشش کمبود نقدینگی کوتاهمدت صرفاً در ازای ارائه وثیقه معتبر امکانپذیر خواهد بود.
از نظر بانک مرکزی، «وثیقه معتبر» دو مصداق اصلی دارد: نخست اوراق دولتی (مانند اوراق خزانه اسلامی و اوراق مشارکت) و دوم شمش یا سکه طلا. بانکها میتوانند این داراییهای نقدشونده را نزد بانک مرکزی تودیع کنند تا در برابر آن از تسهیلات اعتباری بهرهمند شوند.
اما اگر بانکی فاقد چنین پرتفویی باشد، دسترسی آن به خط اعتباری بهطور کامل مسدود میشود؛ بنابراین، هر ریال اضافهبرداشت از این پس باید متکی بر یک دارایی واقعی باشد تا از رفتار غیرمسئولانه در شبکه بانکی جلوگیری شود. هدف اصلی این سیاست، کاهش ریسک سیستمی، مهار تورم ناشی از خلق پول بیضابطه و ساماندهی بازار بینبانکی است.
ارزش وثائق تودیعشده بر اساس نرخ روز بازار محاسبه میشود و معمولاً درصدی تنزیل یا تخفیف برای پوشش نوسانات قیمت طلا یا اوراق بر آن اعمال میگردد. سامانه متمرکز بانک مرکزی نسبت میان ارزش وثیقه و میزان برداشت را بهصورت مستمر پایش کرده و در صورت افت ارزش وثیقه از حد مجاز، دسترسی بانک را محدود میسازد.
پیامدها بر نقدینگی و بازار پول
اجرای این سازوکار جدید اثر یکسانی بر همه بانکها نخواهد داشت. بانکهایی که از پیش پرتفوی قوی و ارزشمندی از اوراق دولتی و ذخایر طلا در ترازنامه خود گردآوری کردهاند، بدون چالش خاصی از منابع اعتباری استفاده خواهند کرد. در مقابل، بانکهایی که با کسری داراییهای نقدشونده روبهرو هستند، با محدودیت شدید نقدینگی مواجه میشوند و ناچارند برای تأمین منابع خود به بازار بینبانکی با نرخهای بالاتر روی آورند.
سعید مسعودی، کارشناس و تحلیلگر مسائل پولی و بانکی، در ارزیابی این سیاست میگوید:
شرطیسازی خط اعتباری به تودیع وثیقه معتبر، گامی ساختاری برای پایان دادن به اضافهبرداشتهای بیضابطه و مهار پایه پولی است.
اما این تصمیم یک روی دیگر نیز دارد؛ بانکهایی که سهم کمتری از اوراق دولتی دارند، زیر فشار شدید نقدینگی قرار میگیرند. اگر بانک مرکزی ابزارهای لازم برای تجهیز ترازنامه بانکها به این داراییها را فراهم نکند، هزینه تأمین مالی در شبکه بانکی افزایش یافته و اثر فشار ناشی از آن در نهایت به بخش تولید منتقل خواهد شد.
تحلیل این کارشناس اقتصادی ابعاد پنهان این تصمیم را روشن میسازد. اگرچه وثیقهمحور شدن اعتبار، انضباط مالی را ارتقا میدهد، اما در صورت عدم مدیریت درست، میتواند هزینه تسهیلاتدهی را افزایش دهد.
بانکهایی که به وثائق استاندارد دسترسی ندارند، برای جبران کسری خود ناچار به جذب سپرده با نرخهای سود بالا خواهند شد؛ روندی که هزینه تمامشده پول را برای بنگاههای تولیدی سنگینتر میکند.
علاوه بر این، بلوکه شدن بخشی از داراییهای باکیفیت بانکها نزد بانک مرکزی، انعطافپذیری مالی آنها را کاهش داده و مدیریت سودآوری ترازنامه را برای مدیران بانکی پیچیدهتر از گذشته خواهد ساخت.
پایش خط قرمز؛ معیار جدید ارزیابی بانکها
از دیدگاه فعالان بازار و سرمایهگذاران، این ضابطه جدید معیاری تازه برای سنجش سلامت مالی بانکها به دست میدهد: نسبت وثائق معتبر به اضافهبرداشت. از این پس، شفافیت و میزان داراییهای نقدشونده یک بانک در ترازنامه، نشاندهنده میزان پایداری آن در برابر شوکهای نقدینگی خواهد بود و بازار سرمایه نیز بر همین اساس به ارزیابی ریسک بانکهای بورسی خواهد پرداخت.
بانکهایی که ذخایر کافی از اوراق دولتی و طلا دارند، از «ضریب اطمینان بالاتر» نزد ناظر پولی برخوردار میشوند؛ در حالی که بانکهای متکی بر اعتبارات بیپشتوانه مجبورند ساختار داراییهای خود را به سرعت اصلاح کنند.
با استقرار سامانه متمرکز مدیریت وثایق، بانک مرکزی امکان نظارت لحظهای بر وضعیت اعتباری بانکها را پیدا میکند. این تغییر، نشاندهنده گذار نظام پولی کشور از نظارت سنتی مبتنی بر توصیه، به سامانه هوشمند داراییمحور است که در آن اعتبارسنجی نه بر پایه روابط، بلکه بر اساس ارزش روز داراییهای واقعی صورت میپذیرد.
در مجموع، این سیاست جدید دو اثر متضاد به همراه دارد: از یک سو ریسک سیستمی را کاهش داده و جلوی خلق پول بدون پشتوانه را میگیرد، و از سوی دیگر موقعیت بانکهای کمدارایی را سختتر میکند. موفقیت کامل این طرح منوط به آن است که بانک مرکزی ضمن حفظ سختگیری در خط قرمز وثیقهگذاری، مسیر دسترسی عادلانه بانکها به داراییهای استاندارد را نیز هموار سازد تا چرخ تأمین مالی بخش واقعی اقتصاد دچار کندی نشود.
کد مطلب 6942249 
محمدحسین سیف اللهی مقدم
-
بازار پول تحت ضابطه بانک مرکزی؛ کنترل روزانه اضافهبرداشتها کلید خورد
-
برنامه جدید بانک مرکزی برای کنترل تورم/اجرای قریبالوقوع عملیات بازار باز
-
عصر ریپو پایان یافت؛ بانک مرکزی ابزار بازار باز را متحول کرد
-
سپرده قانونی تفکیکی؛ آزمون مهار بانکهای ناتراز بدون خلق پول تازه
-
بخشهای جنبی بینالملل جشنواره فیلم کوتاه تهران اعلام شد
-
۳۱ شاهکلید از جیب سارق بیرون کشیده شد
-
مرکز عملیات تجارت دریایی انگلیس از چندین حادثه دریایی خبر داد
-
اهدای ۴۸ هزار بسته لوازمالتحریر در بین دانشآموزان نیازمند لرستان
-
دستگاهها برای مواجهه با مخاطرات جوی پاییز و زمستان آمادگی داشته باشند
-
دستگیری ۲ نفر از عاملان تیراندازی در شهرستان خرمشهر
-
نمایشگاه آثار تجسمی حوزه هنری خوزستان درکتابخانه مرکزی اهواز افتتاح شد
-
۶ کیلوگرم تریاک از چمدان مسافر اتوبوس در شهرضا کشف شد
-
بیان ضعفها و کمبودها در فضای عمومی، دشمن را خوشحال و دلگرم میکند
-
برقراری پروازهای حج از فرودگاه زنجان ضروری است
-
قشنگترین روزمرگی؛ هلیا و تولههایش در پناهگاه میاندشت
-
شهادت ماموستا محمدنزهتی در حادثه ترور گروهکهای تجزیه طلب کردی
-
۲ فروند شناور آمریکایی، ۸ نفتکش و ۱۰ فروند کشتی متخلف هدف قرار گرفتند
-
حملات موشکی ایران به پایگاههای آمریکایی در اردن
-
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
-
برای نحوه آموزش مناطق درگیر جنگ امروز تصمیم گیری میشود
-
پاسخ کوبنده به تجاوز آمریکا؛ پایگاه الازرق و ناوشکنهای آمریکا زیر آتش
-
صداهای شنیدهشده در جنوب اصفهان ناشی از انهدام مهمات عمل نکرده است
-
مازندران زیر آب؛ آخرین وضعیت آسیب ها و خسارات ناشی از بارش های سیل آسا
-
ادعای اردن درباره حمله موشکی مجدد ایران
-
روزنامههای اقتصادی چهارشنبه ۱۸ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامههای ورزشی چهارشنبه ۱۸ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح چهارشنبه ۱۸ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامههای ورزشی سهشنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی سهشنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۵
- جراح بینی تهران
- بلکا
- جراح بینی در تهران
- لوازم تحریر
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- دوربین مداربسته
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- فروش مواد شیمیایی
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه